Διπλωματικές Εργασίες - Diploma Projects
11/19/2019
Skip Navigation Links : Διπλωματικές Εργασίες - Diploma Projects : Περίοδος Ιουνίου 2005 : "Κάτω Μαραθιάς Ευρυτανίας" Γιαννούλης Δημήτριος, Στάης Βάλεριος

"Κάτω Μαραθιάς Ευρυτανίας" Γιαννούλης Δημήτριος, Στάης Βάλεριος

Πριν περάσουμε στην μελέτη των αποκαταστάσεων και τις προτάσεις μας για τον οικισμό του Κάτω Μαραθιά και γνωρίζοντας από τα παραπάνω, τις ιδιαιτερότητες του οικισμού (διάρθρωση πάνω σε έντονο ανάγλυφο, απότομο καλντερίμι στην αρχή του κ.α.), καθίσταται απαραίτητο να ασχοληθούμε με την πρόσβαση και την μετακίνηση στον οικισμό. Το κεντρικό καλντερίμι λόγου της έντονης κλήσης του αποτελεί δύσχρηστο μονοπάτι για όσους μένουν και εργάζονται στο οικισμό.

Ας φανταστούμε το γεγονός να χρειάζεται κάποιος που μένει ή εργάζεται στο χαμηλότερο τμήμα του χωριού, κοντά στο αλώνι, να μεταφέρει όλα όσα χρειάζονται για την διαβίωσή του εκεί (βαλίτσες, τρόφιμα κ.α.) Το βάρος των αντικειμένων σε συνάρτηση με την απόσταση καθιστούν σχεδόν αδύνατη την μετακίνησή του, ιδιαιτέρως την περίοδο των μεγάλων βροχοπτώσεων (ολισθηρότητα του λιθόστρωτου καλντεριμιού. Επίσης, σε περίπτωση λειτουργίας ενός ξενώνα, οι επισκέπτες έρχονται και αυτοί με την σειρά τους αντιμέτωποι με το παραπάνω πρόβλημα και η τροφοδοσία του ξενώνα γίνεται με μεγάλη δυσκολία. Πολύ σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η σχεδόν αδύνατη προσέγγιση στα κτήρια του οικισμού από άτομα με ιδιαιτερότητες (μειωμένης κινητικότητας, μειωμένης οράσεως κ.α.). Τέλος χρειάζεται να αναφέρουμε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει επενδύσει αρκετά όνειρα πάνω στην αγορά ενός αυτοκινήτου και πολλές φορές ταυτίζει το κοινωνικό του κύρος με αυτό. Είναι δύσκολο λοιπόν να πεισθεί και να αφήσει το αυτοκίνητο μακριά από την προσωπική του εποπτεία.

Για τους παραπάνω λόγους προτείνουμε την διάνοιξη περιφερειακού δρόμου παράλληλου στις υψομετρικές καμπύλες τις περιοχής, με τις ελάχιστες δυνατές επεμβάσεις (μικρά αναχώματα, μικρές εκσκαφές). Το πλάτος του δρόμου να μην ξεπερνά τα πέντε μέτρα και με μικρά πλατώματα να 500 μέτρα να διευκολύνεται η διασταύρωση των αυτοκινήτων που κινούνται αντίθετα. Θέτουμε την απόσταση από τα υπάρχοντα κτήρια  στα 10 μέτρα, ώστε να μην υπάρχει η ελάχιστη ενόχληση.

Συνεχίζοντας επιλέγουμε ως  περιοχή επέμβασής μας  την πλατεία του χωριού, όπου συναντάμε το μαγαζί του χωριού και δυο κτήρια τα οποία εμφανίζουν τις βασικότερα γνωρίσματα του οικισμού, τόσο σε επίπεδο κάτοψης όσο και στην μορφολογία που παρουσιάζουν. Το ένα αποτελεί το βασικό τύπο πεντάχωρου δυόροφου αρχοντικού, ενώ το δεύτερο αυτό του τρίχωρου με προσθήκη κτηρίου.

Μελετώντας την δυναμικότητα των κτηρίων καθώς και τους χώρους και την κάλυψή τους, αποφασίστηκε το πεντάχωρο διώροφο να χρησιμοποιηθεί ως ξενώνας, το κτήριο σχήματος γάμα ως κατοικία ενώ να διατηρήσουμε την λειτουργία του καφενείου.

 

Ξενώνας

Η δυναμικότητα του ξενώνα ανέρχεται σε 3 κλίνες, δυο στο ισόγειο και μια στο ημιυπόγειο χώρο. Στον όροφο διατηρούμε σε μια από τις δυο κλίνες τον ξυλόγλυπτο διάκοσμο του ταβανιού ενώ στην δεύτερη αποδίδουμε και μέρος του παλαιότερου αξονικού διαδρόμου και τον εξώστη. Παράλληλα χρησιμοποιείται και το εσωτερικό της στέγης λόγω του μεγάλου ελεύθερου ύψους που έχει  (περίπου 2,80μ) όπου τοποθετούμε ένα διπλό κρεβάτι. Για λόγους καλύτερου φωτισμού ανοίγονται δυο ανοίγματα στην επιφάνεια της λιθοσκεπούς στέγης. Επιλογή μας στους χώρους είναι να μην δημιουργήσουμε διαδρόμους, αλλά κάθε γωνιά της κλίνης να αποδίδει κάποια χρήση (ένα γραφείο για εργασία, ένα μικρό καθιστικό). Ακόμη η ενότητα του χώρου και η αποφυγή του κατακερματισμού του επιτυγχάνεται με την χρήση διάτρητων περασμάτων (καφασωτά).   Επίσης είναι σημαντικό να επισημάνουμε οτι οι χώροι αυτοί δεν αποτελούν μόνο χώρους ύπνου αλλά και χώρους καθιστικού. Αυτό επιτυγχάνεται με τον μετασχηματισμό των κρεβατιών σε ντιβάνια γύρω από ένα τζάκι σε σε ορισμένες περιπτώσεις με την υπερύψωση του επιπέδου των κρεβατιών δημιουργώντας χώρους καθιστικού (γνωστά και ως κρεβάτες στην περιοχή του Πηλίου). Τέλος στο ημιυπόγειο διαμορφώνεται ένας χώρος γενικού καθιστικού όπου μπορεί να παρασκευαστεί πρωινό ή και γεύμα.

 

Χρειάζεται ακόμη να επισημανθεί ότι για λειτουργικούς λόγους κρίνεται αναγκαίο το κλείσιμο ορισμένων παραθύρων. Αυτό πραγματοποιείται με τρόπο που η νέα επέμβαση να είναι εμφανής και αναστρέψιμη. Η επιλογή μας είναι αυτή του εμφανούς τούβλου, αφού παραμένει ανεπηρέαστο από τις κλιματολογικές συνθήκες (σε αντίθεση με τον σοβά που καταστρέφεται από την υγρασία και τον παγετό) και διαφοροποιείται από το βασικό υλικό της πέτρας της ανωδομής.   

 

Μαγαζί – Καφενείο

Λόγου του κλειστού χαρακτήρα της πλατείας προς την πλευρά του καφενείου, δημιουργούμε έναν προαύλιο χώρο στην πίσω όψη, με θέα στην κοιλάδα που την διασχίζει ο Ταυρωπός ποταμός. Ανάμεσα στα δυο κτήρια κατασκευάζουμε κλίμακα καθόδου στο υπόγειο του καφενείου, στο οποίο βρίσκουμε τους χώρους υγιεινής και μια αποθήκη.

 

 Κατοικία

Στο κτήριο σχήματος γάμα που επιλέγεται ως κατοικία, κρίνεται αναγκαία μια  προσθήκη σε επαφή με το παλαιότερο κτήριο. Η επιλογή του σχήματος καθώς και των υλικών είναι τέτοια ώστε το νέο τμήμα να μην συγχέεται με το παλαιότερο. Απαιτείται φροντίδα στο σημείο που έρχονται τα δυο κτήρια σε επαφή γι’αυτό επιλέγεται η λύση της ανεξαρτητοποίησης των κατασκευών (ύπαρξη «λαιμού»).

 

Μικρός ξενώνας για την κατοικία.

Η δημιουργία ενός νέου κτηρίου στον οικισμό αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα αρχιτεκτονικά θέματα. Η άποψή μας είναι οτι το νέο κτήριο χρειάζεται να είναι προσκείμενο στο παλαιότερο και να μην στέκει δίπλα του ανταγωνιστικά. Άλλωστε οι μορφή του παλιότερου έχει δοκιμαστεί μέσα στο χρόνο και αποτελεί μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική δημιουργία με όσα προβλήματα και αν εντοπίζονται λόγω του σύγχρονου τρόπου διαβίωσης. Η μορφή του νέου κτηρίου χρειάζεται να είναι τέτοια που να συνδιαλέγεται με το παλιό αλλά ταυτοχρόνως να αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη αρχιτεκτονική δημιουργία.

 

Η επιλογή μας βασίζεται στην μορφή του κυβικού πρίσματος, σε συνδυασμό με μονόριχτη στέγαση. Οι χώροι έχουν τις ελάχιστες δυνατές διαστάσεις που μπορούν να εξυπηρετήσουν τη λειτουργία του ξενώνα. Πολύ συμπαντική θεωρούμε την κατασκευή ενός υμιυπαίθριου χώρου – πέργολα, προσκολλημένο στον μικρό ξενώνα.

 

Διαμόρφωση πλατείας.

Την διαμόρφωση της πλατείας επηρέασαν τα δυο μεγάλα κεντρικά δέντρα (βελανιδιές) όπου δημιουργήσαμε στην βάση τους υπαίθρια καθιστικά. Η ύπαρξη κρήνης θεωρείται βασικό στοιχείο καθώς επίσης και υμιυπαίθριοι χώροι με χτιστά καθιστικά. Η σχεδιασμένη μορφή των πλακοστρώσεων αντλεί την μορφολογία της από τις υπάρχουσες πλακοστρώσεις τόσο του καντεριμιού όσο και των ελεύθερων πλακοστρώσεων στα πλατώματα. Επιπλέον οι χαράξεις στα πλακόστρωτα έχουν επιλεγεί έτσι ώστε να κατευθύνουν το νερό της βροχής προς συγκεκριμένα σημεία που έχουμε κατασκευάσει αυλάκια που απομακρύνουν  το νερό απο τους χώρους κίνησης.

Τέλος, με ήπιας μορφής κατασκευές (ξύλινα καθιστικά από την ξυλεία των παλιότερων στεγών) και με μικρές επεμβάσεις στο ανάγλυφο, επεμβαίνουμε στο χώρο κάτω από την πλατεία, ανοίγοντας την περισσότερο και δίνοντας την ευκαιρία για χώρους με αμεσότερη επαφή με το φυσικό περιβάλλον. Η ένταξη ενός ακόμη στεγασμένου καθιστικού καλύπτει την ανάγκη για ένα στεγανό χώρο (κατά το δυνατό) καθώς επίσης η υπερύψωσή του, την θέαση προς το φυσικό περιβάλλον από ψυλότερα έσι ώστε να μην υπάρχει κάλυψη από τα πυκνά δέντρα της περιοχής.

 

Επίλογος

 

Οι επεμβάσεις και οι επιλογές που γίνονται σε παραδοσιακά κελύφη και οικισμούς πιστεύουμε ότι αποτελεί ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο την σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής. Είναι γεγονός ότι στην ελληνική ύπαιθρο υπάρχουν αξιόλογα παραδείγματα καλής αρχιτεκτονικής του παρελθόντος που μπορούν να αναβιώσουν με τους σύγχρονους όρους διαβίωσης. Πιστεύουμε ότι η ενασχόληση με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική αλλά και η προσπάθεια επίλυσης των ποικίλων προβλημάτων που αυτή εμπεριέχει, μπορεί να βοηθήσει μέσα από τον γνήσιο προβληματισμό στην δημιουργία σύγχρονης αρχιτεκτονικής μακριά από τα ποικίλα αδιέξοδα, που βιώνουμε καθημερινά στις μεγαλουπόλεις.