Διπλωματικές Εργασίες - Diploma Projects
11/19/2019
Skip Navigation Links : Διπλωματικές Εργασίες - Diploma Projects : Περίοδος Ιουνίου 2005 : "Παρέμβαση στην περιοχή της πλατείας Αττικής" Αντωνίου Ορέστης, Παπαδάτου Αγγελική

"Παρέμβαση στην περιοχή της πλατείας Αττικής" Αντωνίου Ορέστης, Παπαδάτου Αγγελική

Η περιοχή μελέτης βρίσκεται στη συνοικία της πλατείας Αττικής και περικλείεται από τις οδούς Λιοσίων, Παρασίου, Αδμήττου και Αγίου Μελετίου. Περιλαμβάνει την Πλατεία Αττικής, δύο κτίρια αμαξοστασίων του Η.Λ.Π.Α.Π. παρά της οδού Αδμήτου, τα οπoία περιλαμβάνουν και δύο μεγάλους ελεύθερους χώρους που σήμερα χρησιμεύουν για στάθμευση των τρόλεϊ, και τέλος, τον πρόσφατα ανακαινισμένο σταθμό Αττικής για ΗΣΑΠ και ΜΕΤΡΟ.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η περιοχή ήταν ανέκαθεν συνδεδεμένη με τη χερσαία μεταφορική υποδομή της πρωτεύουσας, δηλαδή με το υπεραστικό αλλά και με το αστικό σιδηροδρομικό δίκτυο και τους οδικούς άξονες που οδηγούν έξω από την πόλη. Άλλωστε, ο σταθμός Αττικής, παρά την οδό Αδμήτου, λειτούργησε από το 1885 σαν αφετηρία της ατμοκίνητης αμαξοστοιχίας της εποχής, του επονομαζόμενου «Θηρίου».

Σήμερα, στην περιοχή κυριαρχεί η χρήση της κατοικίας. Το μεγαλύτερο ποσοστό των κατοίκων της περιοχής είναι αλλοδαποί, κυρίως Αλβανοί, Πολωνοί και Πακιστανοί μετανάστες, ενώ ένας μεγάλος αριθμός νοικοκυριών της περιοχής αποτελείται από άτομα τρίτης ηλικίας. Παράλληλα έχει αναπτυχθεί ένας μεγάλος αριθμός καταστημάτων εμπορίου, προσωπικών εξυπηρετήσεων, ψυχαγωγίας και βιοτεχνίας, κυρίως στα ισόγεια. Στους κυρίως οδικούς άξονες συγκεντρώνονται χρήσεις υπερτοπικού χαρακτήρα, κυρίως στους τομείς της μεταποίησης και του χονδρεμπορίου (η επονομαζόμενη «πιάτσα της Λιοσίων», στον τομέα του αυτοκινήτου).

Παρατηρείται δηλαδή μια ανάμειξη χρήσεων, η οποία καθεαυτή δεν αποτελεί πρόβλημα για την περιοχή. Τα καταστήματα βιοτεχνίας και χονδρεμπορίου, λόγω του περιορισμένου μεγέθους τους, της διασποράς τους και του περιορισμού τους κυρίως στους βασικούς οδικούς άξονες, δεν φαίνεται να προκαλούν ιδιαίτερη όχληση. Αντίθετα στη συγκεκριμένη περίπτωση, η μείξη των χρήσεων σε συνάρτηση με το μικρό μέγεθος και την ποικιλία των μαγαζιών και των ωρών λειτουργίας, μπορεί να καταγραφεί στα θετικά στοιχεία της περιοχής, αφού προσδίδει μια ιδιαίτερη ζωντάνια στο επίπεδο του δρόμου.

Όσον αφορά τα αρνητικά στοιχεία της περιοχής μελέτης, σε μια πρώτη ανάλυση, εντοπίζονται προβλήματα που αντιμετωπίζει η ευρύτερη περιοχή του κέντρου της πρωτεύουσας.

Συμπερασματικά η πρόταση, έχει σαν στόχους  την αναβάθμιση των συνθηκών  ζωής των κατοίκων της περιοχής, χωρίς όμως η επέμβαση αυτή να αλλοιώνει τον πολυποίκιλο χαρακτήρα της, τόσον όσον αφορά τη σύσταση του πληθυσμού, αλλά και όσον αφορά τις χρήσεις. 

   Με βάση λοιπόν αυτές τις γενικές κατευθύνσεις, η λύση κινήθηκε με βασικό άξονα τη δημιουργία , ενός συστήματος ελεύθερων χώρων και χώρων πράσινου και αναψυχής για τους κατοίκους.

Στη λογική αυτή εντάσσονται και τα προϋπάρχοντα στο οικόπεδο κτήρια (σημερινά αμαξοστάσια του Η.Λ.Π.Α.Π.), τα οποία αντιμετωπίζονται στη λύση ως ημιυπαίθριοι χώροι. Για να γίνει κάτι τέτοιο εφικτό, κρίνεται απαραίτητη η αλλαγή της σημερινής χρήσης τους. Ήδη υπάρχει σαν σενάριο από τους υπεύθυνους φορείς η μεταφορά τους στην περιοχή του Κόκκινου Μύλου, κάτι τέτοιο άλλωστε είναι και  επιθυμία κατοίκων και τοπικών φορέων της περιοχής.

Ειδικά το ένα από τα δύο αυτά κτήρια (το επί της οδού Αδμήτου ανάμεσα στις οδούς Πιπίνου και Περγάμου), παρουσιάζει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική αξία. Πρόκειται για μια κελυφωτή κατασκευή της δεκαετίας του 1930, ένα από τα λίγα παραδείγματα  τέτοιου είδους αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Κρίνεται λοιπόν απαραίτητη η διατήρησή της βασικής του μορφής, ενώ αφαιρούνται τα ενδιάμεσα στοιχεία πλήρωσης προκειμένου να του δοθεί ημιυπαίθριος χαρακτήρας.

Σε συνδυασμό με τη λειτουργία του ως ημιυπαίθριου χώρου, επιλέγονται ως χρήσεις και κάποιες εμπορικές λειτουργίες με τη μορφή μικρών μονάδων μαγαζιών μικροχειροτεχνίας και αναψυκτηρίων- μικρών μαγαζιών με φαγητό. Ενώ θα ήταν επιθυμητό η διαχείριση του να γινόταν από ένα σύνθετο φορέα (συνεργασία Δήμου αθηναίων, Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ., Η.Σ.Α.Π., Η.Λ.Π.Α.Π.)

Όσον αφορά το υπόλοιπο οικόπεδο, επιλέγεται η πεζοδρόμηση της οδού Αδμήτου και η μετατροπή των παρακείμενων σ΄ αυτή δρόμων σε παρκοπεζόδρομους. Η επιλογή αυτή γίνεται προκειμένου να επιτευχθεί η καλύτερη σύνδεση των υπαίθριων χώρων που δημιουργούνται με τη γειτονιά. Προτείνεται παράλληλα κάτι τέτοιο να στηριχθεί και από τη δημιουργία κάποιας μορφής υπόγειου parking, αν λάβει κανείς υπόψιν το τεράστιο πρόβλημα παρκαρίσματος που υπάρχει στη περιοχή.

Με στόχο την αντιμετώπιση της έλλειψης πρασίνου, καθώς και την προστασία των ελεύθερων χώρων που δημιουργούνται, από την όχληση και τη ρύπανση της  οδού Λιοσίων, επιλέγεται η δημιουργία ενός λόφου- φράγματος στο όριο του οικοπέδου που συνορεύει με αυτή. Ταυτόχρονα εντοπίζεται η ανάγκη σύνδεσης του συμπλέγματος των ελεύθερων χώρων που δημιουργούνται, με τη γειτονία που βρίσκεται κάτω από τη Λιοσίων και για το λόγο αυτό κρίνεται απαραίτητη μια πεζογέφυρα στο σημείο αυτό, η οποία εκμεταλλεύεται και το ύψος του λόφου.

Παράλληλα μια άλλη επιδίωξη της πρότασης είναι ο τονισμός του επιμήκους χαρακτήρα της περιοχής μελέτης, ο οποίος μάλιστα ενισχύεται από τις ήδη υπάρχουσες γραμμές του ηλεκτρικού. Σε αυτή την κατεύθυνση επιλέγεται η δημιουργία τριών επιπέδων τα οποία διατρέχουν αξονικά το οικόπεδο. Σαν πρώτο επίπεδο επιλέγεται το ίδιο το επίπεδο των γραμμών, οι οποίες κρίνεται επιθυμητό να αναδειχθούν. Ενώ ένα δεύτερο είναι αυτό που διατρέχει την οδό Αδμήτου. Τέλος, ενδιάμεσα στα δύο αυτά επίπεδα δημιουργείται ένα τρίτο, το οποίο αφενός γεφυρώνει τα άλλα δύο, ενώ αναλαμβάνει και τον κύριο ρόλο σύνδεσης του σταθμού, με το κτήριο και το υπόλοιπο σύμπλεγμα των ελεύθερων χώρων.

Επιπρόσθετα, επιλέγεται η πεζοδρόμηση της οδού Αγορακρίτου, με στόχο τη συνένωση της Πλατείας Αττικής, με την Πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα, τον άλλο σημαντικό ελεύθερο χώρο της ευρύτερης περιοχής.

Τέλος όσον αφορά τους ελεύθερους χώρους, αυτούς καθαυτούς, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην επιλογή της φύτευσης, με κριτήριο το ρόλο της ως συνθετικό στοιχείο. Τα είδη της φύτευσης επιλέγονται με βάση τη χρήση  (δέντρα άξονα, σκίασης, μονάδων με καθιστικά και νερό). Δίνεται επίσης έμφαση στην δημιουργία χώρων κατάλληλων για παιδικό παιχνίδι, χρήση ιδιαίτερα επιθυμητή από τους κατοίκους.