Έμφυλες πολιτισμικές προσεγγίσεις του αστικού χώρου
6/28/2017

Έμφυλες πολιτισμικές προσεγγίσεις του αστικού χώρου

Σύντομος τίτλος6E
Ακαδημαϊκό Έτος2006-2007
ΕξάμηνοΕΑΡΙΝΟ
ΔιδάσκοντεςΝτίνα ΒΑΪΟΥ, καθηγήτρια ΕΜΠ, Γιώργος ΜΑΡΝΕΛΑΚΗΣ, λέκτορας (ΠΔ 407/80) ΕΜΠ και Παν. Θεσσαλίας.
Περιγραφή ΜαθήματοςΤο μάθημα επιχειρεί μια εισαγωγή σε κριτικές προσεγγίσεις του αστικού χώρου και του σχεδιασμού από την οπτική του φύλου, όπως έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια στα πλαίσια των λεγόμενων πολιτισμικών σπουδών (cultural studies). Η ανάλυση, η μελέτη και η ερμηνεία πολλαπλών πολιτισμικών πρακτικών στο χώρο της πόλης αποτελεί ένα διεπιστημονικό εγχείρημα για τις πολιτισμικές σπουδές, με δάνεια από διάφορα επιστημονικά πεδία και περιοχές της γνώσης (κοινωνιολογία του χώρου, ανθρωπογεωγραφία, ανθρωπολογία, ιστορία, φιλοσοφία, κριτική θεωρία), αλλά και με αποτέλεσμα τη δυναμική αποσταθεροποίηση των ορίων ανάμεσα στις παραπάνω επιστημονικές περιοχές. Στο πλαίσιο αυτό, η εμπειρία, η νοηματοδότηση και η χρήση του αστικού χώρου, καθώς επίσης και τα ζητήματα σχεδιασμού, επαναπροσδιορίζονται υπό το φως της κατασκευής όχι μόνο ταξικών διαιρέσεων, αλλά και έμφυλων ταυτοτήτων, καθώς και μιας σειράς άλλων κοινωνικοπολιτισμικών χαρακτηριστικών, όπως η σεξουαλικότητα, η ‘φυλή’ και η εθνότητα. Έτσι, τίθεται υπό ριζική αμφισβήτηση ο κυρίαρχος λόγος (discourse) για την πόλη και την αστική ζωή —ο οποίος κατά κανόνα, αν και συχνά άρρητα, αναφέρεται στην ‘κανονική ομάδα’ των ετεροφυλόφιλων, λευκών, αρτιμελών και μεσοαστών ανδρών— και διατυπώνονται νέες συνθετικές προσεγγίσεις του αντικειμένου.

Είναι φανερό ότι τέτοιου είδους προσεγγίσεις του αστικού χώρου δίνουν ιδιαίτερη έμφαση σε ζητήματα πολιτισμικών πρακτικών που αφορούν τη συγκρότηση ταυτοτήτων, σημασιοδοτήσεων, αναπαραστάσεων και τύπων καθημερινότητας στην πόλη. Η έμφαση αυτή δε σημαίνει αναγκαστικά απομάκρυνση από υλικές πλευρές της αστικής εμπειρίας, όπως αυτές εκφράζονται μέσα από τις χωροκοινωνικές ανισότητες και τις ευρύτερες οικονομικές ανακατατάξεις. Αντίθετα, ζητούμενο παραμένει η διατύπωση νέων αναγνώσεων και ερμηνειών, όπου συντίθεται το ατομικό με το κοινωνικό, οι προσωπικές εμπειρίες με τις θεσμικές πρακτικές, οι γεωγραφικές κλίμακες μεταξύ τοπικού και παγκόσμιου, χωρίς να προϋποτίθεται εξ’ αρχής μια ρητή ή άρρητη ιεραρχία.

Στόχος του μαθήματος είναι η ανάδειξη και κατανόηση της συνθετότητας της πιο πάνω προβληματικής, καθώς και η επανεκτίμηση των αρχών σχεδιασμού του αστικού χώρου στις οποίες οδηγούν τέτοιες θεωρήσεις, σε μια λογική που δεν αφορά πλέον το ‘μέσο χρήστη’ ή τον ‘άνθρωπο’.
Λοιπά ΣτοιχείαΠΕΜΠΤΗ 18:00 - 21:00
Αίθουσα T108

Έμφυλες πολιτισμικές προσεγγίσεις του αστικού χώρου  (υποσελίδες)