Διπλωματικές Εργασίες - Diploma Projects
9/23/2020
Skip Navigation Links : Διπλωματικές Εργασίες - Diploma Projects : Περίοδος Οκτωβρίου 2006 : "Μετασχηματισμός της αστικής πολυκατοικίας. Κτίριο μικτών χρήσεων στα Εξάρχεια" Ροντογιάννη Σταματία

"Μετασχηματισμός της αστικής πολυκατοικίας. Κτίριο μικτών χρήσεων στα Εξάρχεια" Ροντογιάννη Σταματία

Στη διπλωματική αυτή θα προσπαθήσω να φτιάξω μια πολυκατοικία μικτών χρήσεων στα Εξάρχεια σε  ένα χαρακτηριστικό κατακερματισμένο οικόπεδο της περιοχής. Οι πολυκατοικίες με μικτή χρήση έχουν μεγάλο ενδιαφέρον γιατί αντανακλούν τη δυναμική της πόλης μέσα στο κέλυφος τους. Δεν πρόκειται για μεγάλα εμπορικά κέντρα όπου σε κάποιο σημείο τοποθετείται και κατοικία αλλά για μικρά κτίρια όπου οι αλλαγές φαίνονται στην όψη του.

Το κτίριο είναι ζωντανό, μεταλλάσσεται και προσαρμόζεται στις ανάγκες των χρηστών μέσα στο χρόνο, αλλάζει ακόμα και κατά τη διάρκεια της ημέρας ανάλογα με τα διαφορετικά τμήματα του που χρησιμοποιούνται. Τέλος, τα κτίρια αυτά έχουν ένα βαθμό απροσδιοριστίας και ασάφειας, δεν είναι σταθερά, ξεκάθαρα γεγονός που κάνει ενδιαφέρουσα τη μελέτη τους.

Οι χρήσεις οι οποίες συνυπάρχουν είναι συνήθως εμπορικά καταστήματα, γραφειακοί χώροι, διαμερίσματα κατοικιών διαφορετικού μεγέθους, εργαστήρια κτλ.

Πλέον σήμερα η πολυλειτουργική δομή τόσο των γειτονιών όσο και των πολεοδομικών κέντρων επαναφέρεται διεθνώς σαν βασική αρχή του πολεοδομικού σχεδιασμού. Η ελληνική πόλη και πιο συγκεκριμένα η Αθήνα, χαρακτηρίζεται έντονα από την ανάμειξη χρήσεων και λειτουργιών . Η ανάμειξη αυτή απέτρεψε την εμφάνιση των αρνητικών φαινομένων της μονολειτουργικότητας, της ερήμωσης των κεντρικών περιοχών και τον αυστηρό διαχωρισμό των κοινωνικών ομάδων στο χώρο.

Το δομημένο αστικό περιβάλλον της νεοελληνικής πόλης αποτελείται από το αρχιτεκτονικό και μορφολογικό πρότυπο της πολυκατοικίας που είναι η ελληνική εκδοχή της αστικής κατοικίας.

Η πολυκατοικία είναι ένα πολυόροφο κτίριο απλής τυπολογίας που προκύπτει από την επαλληλία μονάδων κατοικίας, τα διαμερίσματα, τα οποία είναι τοποθετημένα γύρω από τον πυρήνα των κατακόρυφων επικοινωνιών. Μορφολογικά πρόκειται για ένα πολυόροφο κτίριο κατοικίας με κοινές μεσοτοιχίες, μικρό πλάτος όψης, επάλληλα ρετιρέ και κλιμακωτή απόληξη, μπαλκόνια συνεχή που διατρέχουν όψεις με ανοίγματα οργανωμένα σε κατακόρυφες στήλες.

Τα χαρακτηριστικά αυτά της αστική πολυκατοικίας, δηλαδή: απλή τυπολογία, κατασκευαστική και εκφραστική λιτότητα, απλοποιημένες όψεις και απουσία εξατομικευμένων χαρακτηριστικών, λειτουργισμός, ορθολογισμός της εξασφαλίζουν την απαραίτητη ευελιξία με αποτέλεσμα χωρίς αποκλεισμούς αλλά με εύλογη εξειδίκευση οι στάθμες να χρησιμοποιούνται για τις πιο διαφορετικές λειτουργίες: εμπόριο στα ισόγεια, επαγγελματική στέγη και υπηρεσίες στους ορόφους, μεταποίηση και αναψυχή στα υπόγεια, με την ευεργετική πάντοτε παρουσία της κατοικίας.

Τέλος ενισχυτικό στοιχείο προς αυτόν το μετασχηματισμό είναι και η έλλειψη δημοσίων κτιρίων που χαρακτηρίζει τον ελληνικό αστικό χώρο.

 

 

Τα χαρακτηριστικά της ελληνικής περίπτωσης του κτιρίου μικτών χρήσεων, όπως μέγεθος, αλλαγές την τυπολογία, αλλαγές στην μορφολογία, και παρατηρήσεις και συμπεράσματα πάνω σε αυτά υπάρχουν στη διάλεξη με τίτλο «αστικά κτίρια μικτών χρήσεων» που υπάρχει στη βιβλιοθήκη της σχολής.

Στόχος λοιπόν είναι να φτιάξω μια πολυκατοικία η οποία να φιλοξενεί διαφορετικές χρήσεις στις διάφορες στάθμες της και επίσης να μπορεί να αλλάζει από κατοικία σε γραφείο, ανάλογα με τις ανάγκες.

Επιλέγω λοιπόν μια περιοχή η οποία να χαρακτηρίζεται από αυτή την πολυπλοκότητα στη σύνθεση του αρχιτεκτονικού της περιβάλλοντος με την ανάμειξη αυτή χρήσεων λειτουργιών, κοινωνικών ομάδων ηλικιών κτλ. Μια τέτοια περιοχή είναι τα Εξάρχεια.

Προσεγγίσεις

Στην πρώτη προσέγγιση πρόθεση έχω να διατηρήσω  τα πλευρικά μέτωπα των δρόμων και το τρίτο να το αποδώσω στο δημόσιο χώρο βγάζοντας και τον ακάλυπτο μπροστά.

Παράλληλα αρχίζω να σκέφτομαι τα χαρακτηριστικά του κτιρίου μικτών χρήσεων και καταλήγω σε μια  μορφή με ζώνες σταθερές και μεταβαλλόμενες οι οποίες εναλλάσσονται. Η μορφή αυτή χρειάζεται μήκος για να αναπτυχθεί επομένως εγκαταλείπω τους δυο διασπασμένους όγκους της προηγούμενης περίπτωσης και τοποθετούμαι κάθετα στο μεγάλο μέτωπο του οικοπέδου. 

Τέλος παρατηρώ ότι χρειάζεται μια πιο ελεύθερη διάταξη στο οικόπεδο, επομένως συνδυάζω τις δυο προσεγγίσεις και έχω το τελικό αποτέλεσμα.

Μια από τις ζώνες διευρύνεται και δέχεται τις κατακόρυφες κινήσεις ενώ οι οριζόντιες κινήσεις γίνονται με εξώστες διαδρόμους σε επαφή με τις μεσοτοιχίες.

Ο ακάλυπτος χώρος βγαίνει μπροστά και διαμορφώνεται σαν χώρος στάσης οπού χρησιμοποιείται από τα μαγαζιά, ενώ ο άλλος πεζόδρομός διαμορφώνεται σαν παιδική χαρά με ανάλογο τρόπο που είχε διαμορφώσει ο Aldo Van Eyck κάποια άδεια οικόπεδα στην Ολλανδία.