Διαλέξεις 2006
10/19/2017
Skip Navigation Links : Διαλέξεις 2006 : Περίοδος Ιουνίου : "ΔΟΜΩ - ΑΠΟ δομώ" Βγόντζα Φωτεινή, Παπαπαύλου Καίτη

"ΔΟΜΩ - ΑΠΟ δομώ" Βγόντζα Φωτεινή, Παπαπαύλου Καίτη

Με αφορμή το μάθημα του 9ου εξαμήνου, που αφορά την ανάλυση και παρουσίαση ενός θέματος, αρχίσαμε να μελετάμε συγκεκριμένα έργα σύγχρονων αρχιτεκτόνων, όπως Zaha Hadid, Coophimelb(l)au, Daniel Libeskind, που κατά τη διάρκεια των σπουδών μας είχαν κεντρίσει το ενδιαφέρον. Κοινό σημείο αναφοράς των κτιρίων αυτών είναι η ιδέα της διάσπασης, η μη γραμμική πορεία σχεδιασμού καθώς και η μη- ευκλείδεια γεωμετρία. Διαβάζοντας κείμενα που περιέγραφαν και ανέλυαν τη δομή των κτιρίων αυτών, συχνά συναντούσαμε τον όρο της αποδόμησης.

 

Ο όρος της αποδόμησης (deconstruction), που αντιστέκεται από μόνος του στην ιδέα οποιασδήποτε προσπάθειας απόδοσης κάποιου επίσημου ορισμού, αναπτύχθηκε από τον Γάλλο φιλόσοφο Jacque Derrida στα μέσα του 20ου αιώνα, και αφορά διαφορετικές «προσεγγίσεις» και «αναγνώσεις» του κειμένου. Η αποδόμηση περισσότερο επικεντρώνεται  στην ασάφεια και στην αντίφαση του νοήματος, ενώ φιλοδοξεί να αποκαλύψει τα πολλαπλά επίπεδα νοήματος στη γλώσσα.

 

Η μετάφραση της θεωρίας της αποδόμησης σε σχέση με την αρχιτεκτονική επιχειρείται στο βιβλίο του Mark WigleyThe Architecture of Deconstruction Derridas Haunt” . Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας ισχυρίζεται ότι η αποδόμηση σχετίζεται με την αρχιτεκτονική. Φαινομενικά η αποδόμηση δε χρειάζεται εξήγηση, δε χρειάζεται μετάφραση, αλλά αφορά μία εφαρμογή στη θεωρία της αρχιτεκτονικής. Η αρχιτεκτονική θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι αφορά τον επαναπροσδιορισμό της αποδόμησης, είναι η υλικότητα μιας αφηρημένης έννοιας.

 

Η αποδόμηση στην αρχιτεκτονική αποτελεί τμήμα μιας έρευνας στα απεριόριστα όρια της αρχιτεκτονικής. Το ενδιαφέρον της αποδόμησης, στην αρχιτεκτονική βρίσκεται ακριβώς στην ανάγκη για αλλαγή. Ανάγκη για νέες θεωρίες και νέα ρεύματα. Ωστόσο η αρχιτεκτονική της αποδόμησης δεν αποτελεί ένα καινούργιο κίνημα. Οι νέες μορφές που συναντάμε σε σύγχρονα κτίρια είναι περισσότερο το αποτέλεσμα της μετεξέλιξης του ρωσικού κονστρουκτιβισμού παρά μια νέα πλατφόρμα που παρουσιάζεται από την αποδόμηση. Η μεταφορά της αποδόμησης από τον χώρο της φιλοσοφίας στο χώρο της αρχιτεκτονικής, οδήγησε στην αμφισβήτηση οποιασδήποτε συμβατικής και ουδέτερης αρχιτεκτονικής.

 

Στην έκθεση που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη στο μουσείο μοντέρνας τέχνης το 1988 με τίτλο “ Deconstructivist Architecture” συμμετείχαν αρχιτέκτονες στο έργο των οποίων συναντά κανείς αυτήν την αμφισβήτηση όπως τα έργα “The Peak” της Zaha Hadid αλλά και η σοφίτα των Coop Himmelb(l)au. Κατά τον ίδιο τρόπο εργάζονται και οι Rem Koolhaas, Daniel Libeskind, Frank Gehry ενώ οι Bernard Tschumi και Peter Eisenman συνεργαζόμενοι με τον Jacque Derrida δέχονται την μεταφορά της αποδόμησης στα έργα τους.