Lectures 2006
9/25/2020
Skip Navigation Links : Lectures 2006 : June : [Not yet translated]

[Not yet translated]

                                                           rear window – η διαφάνεια του κακού                                                                                                                               3                         

Στη διάλεξη αυτή προσπαθούμε να διαπραγματευτούμε την πολυσημία του χώρου και πως αυτός περιέχει ή εισηγείται τις ερμηνείες του. Χρησιμοποιούμε ως πρόφαση δύο περιπτώσεις που κατά την γνώμη μας εκφράζουν πολλαπλούς τρόπους χωροποίησης: Τον σκηνοθέτη  Alfred Hitchcock με την ταινία του “Rear window” και τον αρχιτέκτονα Rem Koolhaas με το έργο του Villa dallAva. Φωτίζουν αντίστροφα κρίσιμες πλευρές της χωρικής συνθήκης και όχι της τυπικής διάρθρωσης του χώρου. Ο Hitchcock, όπως κάθε σκηνοθέτης άλλωστε, και ως προς φιλμική δομή και ως προς την αφηγηματική τεχνική, πορεύεται από τον αφηγηματικό χώρο στην πραγματικότητα. Προσπαθεί δηλαδή, να ορίσει δια του φιλμικού γεγονότος την πραγματικότητα. Ο Koolhaas προσπαθεί να πορευτεί μέσα από την διατακτική της πραγματικότητας, στα πεδία δραματουργικής υπέρβασης της πραγματικότητας. Στόχος του είναι η μετατροπή της πραγματικότητας σε ένα είδους θεατρικού γεγονότος. Η συγκρότηση δηλαδή ενός μεταβατικού χώρου ανάμεσα στο πραγματικό και το θεατρικό γεγονός. Για την επίτευξη αυτού, σχεδιάζει την κατοικία σύμφωνα με ένα «σενάριο ζωής» και ορίζει κάποιους «ρόλους» για τους ενοίκους μετατρέποντας τους σε ένα είδος ηθοποιού. Στη συνέχεια, έγκειται στην προσωπικότητα των ενοίκων, αν αποδεχθούν ή απορρίψουν αυτό το ρόλο, αν θα συμμορφωθούν ή αν  θα ανασυγκροτήσουν τα χαρακτηριστικά του. Ο Koolhaas απαιτεί   ένα  πεπεισμένο  χρήστη, η    ίδια όμως η οργάνωση των πεδίων χρήσης οδηγεί τον ένοικο στο βάθος του χρόνου στην «εξέγερση»,

στον δυναμικό σχετισμό με το χώρο.

Η ταινία του Hitchcock στηρίζεται σε μία συγκεκριμένη χωρική κατάσταση όπου η διάταξη των πολυκατοικιών γύρω από ένα ακάλυπτο χώρο επιτρέπει στο βλέμμα να τις διαπερνά προωθώντας την παρακολούθηση και την ηδονοβλεψία. Αυτό το στοιχείο το βρήκαμε θεωρητικά παραγωγικό εκτός από ενδιαφέρον. Στην Villa dallAva του Rem Koolhaas εμφανίζονται παρεμφερείς καταστάσεις σε συνδυασμό βέβαια με το ναρκισσιστικό χαρακτήρα των ενοίκων. Ο αρχιτέκτονας σχεδιάζει μια κατοικία με σκοπό εν τέλει την προβολή τόσο του ίδιου όσο και της ζωής των ενοίκων. Γιατί άραγε ο ένοικος ενώ ξέρει ότι «παρακολουθείται» (τα μεγάλα υαλοπετάσματα το επιτρέπουν) δεν προσπαθεί να διαφυλάξει την ιδιωτική του ζωή αλλά αντιθέτως την προβάλει μέσω της κατοικίας- βιτρίνας; Τελικά υπό αυτούς τους όρους ποια είναι τα όρια ιδιωτικού και δημοσίου;