Lectures 2006
10/16/2019
Skip Navigation Links : Lectures 2006 : September : [Not yet translated]

[Not yet translated]

Κάνοντας μία αναδρομή στο χρόνο παρατηρούμε πως οι κοινωνικές αλλά και οι φυσικές ανάγκες είναι αυτές που οδήγησαν στην δημιουργία αλλά και εξέλιξη των δημόσιων λουτρών σε όλες τις περιόδους και σε όλες τις χώρες που ο πολιτισμός τους έχει μείνει μέχρι σήμερα στην ιστορία. Έτσι από τα ελληνιστικά χρόνια μέχρι και σήμερα η ανάγκη για την κάθαρση παραμένει το ίδιο σημαντική. Αυτό που έχει αλλάξει είναι ο τρόπος, οι συνθήκες και ο χώρος των λουτρικών δραστηριοτήτων διατηρώντας πάντα κάποιες βασικές αρχές που μας κληροδότησαν οι προγενέστεροι. 

Οι ιαματικές πηγές από την αρχαιότητα τράβηξαν το ενδιαφέρον και λατρεύτηκαν ως ιερές από τους αρχαίους Έλληνες που δημιούργησαν τα πρώτα δημόσια λουτρά αξιοποιώντας τους χώρους αυτούς. Ομοίως  έπραξαν και οι Ιάπωνες δημιουργώντας λουτρά σε φυσικές πηγές τα λεγόμενα onsen που συναντώνται ακόμα και σήμερα. Δημόσια όμως λουτρά δημιουργήθηκαν και σε περιοχές άνευ φυσικών πηγών όπου το νερό αποκτούσε διαφορετικές θερμοκρασίες με τεχνητά μέσα όπως την διέλευση θερμού αέρα υποδαπέδια, μία τεχνική που εξελίχθηκε πολύ κατά τους μεταγενέστερους χρόνους.

Η λουτρική διαδικασία διαμορφώνει και συνθέτει πάντα τους χώρους των λουτρών. Αυτό το παρατηρούμε σε κάθε περίοδο για αυτό και βρίσκουμε αρκετές ομοιότητες αλλά παράλληλα και διαφορές στους χώρους αυτούς. Ξεκινώντας από την ελληνιστική περίοδο παρατηρούμε σε πρώιμο φυσικά στάδιο τα τρία στοιχεία που αποτελούν την βάση όλων των μεταγενέστερων λουτρών ακόμα μέχρι και σήμερα. Το ψυχρό λουτρό, το χλιαρό λουτρό, και τέλος το θερμό όπως ακόμα και ο φωτισμός από μία τρύπα στην στέγη και τέλος τα πρώτα δείγματα του υπόκαυστου που εφαρμόστηκε και τελειοποιήθηκε στα μεγάλα  ρωμαϊκά λουτρικά συγκροτήματα. Οι λουτρικοί αυτοί χώροι εξελίχθηκαν κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους σε μία σειρά αντίστοιχη από δωμάτια το fridgidarium, το tepidarium, και το caldarium, μαζί με άλλους βοηθητικούς χώρους όπως τα αποδυτήρια και χώρους κοινωνικών δραστηριοτήτων (βιβλιοθήκες, παλαίστρες, θέατρα) που έδωσαν άλλη κοινωνική-πολιτιστική διάσταση στα λουτρά. Τα λουτρά τώρα πέρα από χώρος υγιεινής ήταν και χώρος κοινωνικής συναναστροφής, άθλησης και πνευματικής περισυλλογής, στοιχεία που καθρέπτιζαν τα ιδεώδη και ειδικότερα την καθημερινότητα της ρωμαϊκής κοινωνίας.

Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους οι κοινωνικές συνθήκες άλλαξαν και αυτό άλλωστε φάνηκε και στη νέα διαρρύθμιση των λουτρών. Η φυσική εξάσκηση στις παλαίστρες δεν αποτελούσε πλέον απαραίτητο στοιχείο  της